हुम्लाको सिमकोटमा ४८ वर्षयताकै रेकर्ड ब्रेक वर्षा

मौसम तथा जलवायु विज्ञान कार्यालय, सुर्खेतका प्रमुख डा. इन्दिरा कँडेलका अनुसार असोज ९ गते बिहान ८:४५ बजेदेखि असोज १० गते बिहान ८:४५ बजेसम्मको २४ घण्टामा सिमकोटमा ११४.८ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको छ।

Pic: AI_

यो मापन सिमकोटमा **सन् १९७८ जुन १ देखि सन् २०२६ सेप्टेम्बर २६ सम्मको अभिलेखमा २४ घण्टे अवधिको सबैभन्दा धेरै वर्षा हो**। यससँगै करिब ४८-५० वर्ष पुरानो रेकर्ड तोडिएको छ।

कार्यालय प्रमुख डा. कँडेलका अनुसार यसअघि सिमकोटमा सबैभन्दा बढी वर्षा सन् २०२१ अक्टोबर १९ मा ११० मिलिमिटर भएको थियो, जुन त्यसबेलासम्मको उच्च रेकर्ड थियो। त्यसअघि सन् २०१५ मा ९८ मिलिमिटर वर्षा भएको थियो।

दीर्घकालीन तथ्यांक हेर्दा सिमकोटको वर्षा कति विषम छ भन्ने प्रष्ट हुन्छ:

जल तथा मौसम विज्ञान विभागको तथ्यांक अनुसार समुद्री सतहदेखि २ हजार ९९३ मिटर उचाइमा रहेको सिमकोटमा हालसम्म १४ हजार ११३ दिन वर्षा मापन गरिएको थियो। जसमा १ मिलिमिटर भन्दा बढी वर्षा भएको दिन ३ हजार ७९४ दिन मात्रै छ।

त्यसमध्ये पनि १०० मिलिमिटर भन्दा बढी वर्षा भएको एक दिन, ७५ मिलिमिटर भन्दा बढी वर्षा भएको ६ दिन र ५० मिलिमिटर भन्दा बढी वर्षा भएको १२ दिन मात्रै अभिलेखमा छ।

• सन् २०१५ जनवरी ३ - ९८ मि.मि.

• सन् २००० जुन ९ - ९२.८ मि.मि. र जुन ८ - ९०.४ मि.मि.

• सन् २०१७ मे ३ - ८४ मि.मि.

मौसमविद्हरुका अनुसार बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणाली पश्चिम सर्दै कर्णाली प्रदेशमा प्रवेश गर्दा भारी वर्षा भएको हो। पानी पार्ने प्रणाली पश्चिम सरेसँगै हुम्लामा भारी वर्षा भएको कार्यालयले जनाएको छ। यो प्रणालीकै कारण पछिल्ला तीन दिनदेखि उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपात र पहाडी तथा तराईमा वर्षा भइरहेको छ।

भारी वर्षाका कारण कर्णाली प्रदेशका हुम्ला, जाजरकोट, कालीकोट, मुगु, जुम्ला, सल्यान जिल्लाका विभिन्न स्थानमा पहिरो गएको प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरुले बताएका छन्। सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरमा समेत सोही २४ घण्टामा ७५.५ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको थियो।

जलवायु परिवर्तनका कारण उच्च हिमाली क्षेत्रमा समेत यसरी विषम (extreme) वर्षा बढ्दै जानुले हुम्ला जस्तो सुक्खा मानिने क्षेत्रमा समेत बाढी-पहिरोको जोखिम बढेको विज्ञहरुको भनाई छ।