काठमाडौँ, ६ असोज - सरकारले जेन-जी आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका शहीदका परिवार र घाइतेहरुका लागि ठूलो राहतको निर्णय गरेको छ। सरकारले शहीद परिवार तथा गम्भीर र अति गम्भीर घाइतेलाई स्नातक तहसम्म निःशुल्क शिक्षा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरेको छ।
शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले ‘जेन-जी आन्दोलनका सहिद परिवार तथा घाइतेलाई निःशुल्क शिक्षा प्रदान गर्नेसम्बन्धी मापदण्ड, २०८३’ स्वीकृत गरेसँगै यसको कार्यान्वयनको मार्ग खुलेको हो।
कसले पाउँछ सुविधा? - लाभग्राही को हुन्?
मापदण्ड अनुसार निम्न व्यक्तिहरुलाई लाभग्राही मानिएको छ:
• शहीदका छोराछोरी
• शहीदका सहोदर दाजुभाइ-दिदीबहिनी
• आन्दोलनका क्रममा गम्भीर वा अति गम्भीर घाइते भई सरकारबाट घाइते परिचयपत्र प्राप्त गरेका व्यक्ति
यो व्यवस्थाले आन्दोलनमा क्षति बेहोरेका परिवारलाई राज्यले शिक्षाको माध्यमबाट सम्मान र सहयोग प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
कक्षा १ देखि स्नातकसम्म के-के सुविधा?
सरकारले तहगत रुपमा सुविधा छुट्याएको छ:
१. आधारभूत तह (कक्षा १ देखि ८):
प्रचलित कानुन बमोजिम निःशुल्क शिक्षासँगै पोशाक तथा पाठ्य र सिकाइ सामग्रीका लागि आर्थिक सहायता उपलब्ध गराइनेछ। विशेषतः कक्षा १ देखि ५ सम्म र कक्षा ६ देखि ८ सम्मका विद्यार्थीहरुलाई नगदसहितको सहयोग स्थानीय तहहरूमार्फत प्रदान गरिनेछ।
२. माध्यमिक तह (कक्षा ९ देखि १२):
कक्षा ९ र १०, साथै कक्षा ११ र १२ मा अध्ययनरत लाभग्राहीहरुलाई पनि पोशाक तथा पाठ्य सामग्री बापत नगद उपलब्ध गराइनेछ। संस्थागत (निजी) विद्यालयहरूले दिने छात्रवृत्ति कोटामा पनि यी विद्यार्थीलाई अनिवार्य समावेश गर्नुपर्नेछ।
३. स्नातक तह (Bachelor Level):
उच्च शिक्षाका लागि सबै उपलब्ध गराउने छात्रवृत्ति कोटामध्ये निश्चित प्रतिशत लाभग्राहीहरूका लागि आरक्षण गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। आरक्षण कोटामा छनोट हुन नसकेका विद्यार्थीहरुलाई विश्वविद्यालय अनुदान आयोग (UGC) मार्फत नगदसहितको छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउने प्रावधान राखिएको छ। साथै स्नातक तहमा विश्वविद्यालयले दिने छात्रवृत्तिमा निश्चित कोटा छुट्याइने र त्यसमा छनोट हुन नसकेकालाई UGC मार्फत छात्रवृत्ति दिइने छ।
कसरी आवेदन दिने?
सुविधा लिन चाहनेले आवश्यक कागजात सहित आवेदन दिनुपर्नेछ:
विद्यालय तह (१-१२): सम्बन्धित विद्यालयमार्फत स्थानीय तहमा आवेदन दिनुपर्ने
स्नातक तह: सम्बन्धित क्याम्पसमार्फत विश्वविद्यालय अनुदान आयोगमा आवेदन पेस गर्नुपर्ने
आवश्यक कागजातहरु:
लाभग्राही परिचयपत्र, नागरिकता वा जन्मदर्ता प्रमाणपत्र, नाता प्रमाणित गर्ने कागजात, र अध्ययनरत संस्थाको सिफारिस पत्र अनिवार्य पेस गर्नुपर्नेछ।
मन्त्रालयका अनुसार यो मापदण्डको मुख्य उद्देश्य जेन-जी आन्दोलनका शहीद परिवार तथा घाइतेहरुलाई आधारभूत तहदेखि स्नातक तहसम्मको अध्ययनको अवसर उपलब्ध गराउनु र शिक्षामा समान पहुँच सुनिश्चित गर्नु हो।